od poniedziałku do piątku w godz. 07:30 – 16:00

Barszcz Sosnowskiego – przykład groźnego gatunku inwazyjnego

Barszcz Sosnowskiego rosnący w gminie Kępice zdj. Krzysztof Senger

Barszcz Sosnowskiego – przykład groźnego gatunku inwazyjnego

Większość gatunków roślin obcego pochodzenia nie stanowi zagrożenia dla otaczającej przyrody. Najczęściej nie potrafią się przystosować do nowych warunków i giną, a jeśli przetrwają, to tworzą niewielkie populacje i ich wpływ na środowisko jest neutralny. Jednakże są i takie, które świetnie funkcjonują w nowych warunkach. Charakteryzuje je szybki wzrost oraz wytwarzanie dużej liczby nasion. Dzięki tym cechom wygrywają one konkurencyjną walkę o zasoby siedliska i w konsekwencji zajmują nisze rodzimych gatunków, ostatecznie je wypierając i degradując cenne siedliska naturalne. Gatunki te nazywamy inwazyjnymi. Stanowią one ok. 1,5% flory Polski i są jedną z głównych przyczyn wymierania rodzimych gatunków.

Barszcz Sosnowskiego jest przykładem jak ekspansywne i groźne potrafią być gatunki obce.

W latach 70. ubiegłego wieku popularyzowano uprawę tej rośliny. Polecana była jako wysoce wartościowa pasza dla zwierząt oraz gatunek miododajny. Nie spełniła  pokładanych w niej oczekiwań. Zwierzęta niechętnie zjadały kiszonkę na bazie barszczu, a mięso i mleko od nich pozyskiwane miało zmieniony zapach i smak. Co więcej, coraz częściej dochodziło do oparzeń ludzi i zwierząt mających kontakt z tą niebezpieczną rośliną. Toksyczne właściwości spowodowane są obecnością w soku i wydzielinie włosków gruczołowych związków zwanych furanokumarynami, które powodują, że skóra ludzi i zwierząt staje się bardziej wrażliwa na działanie promieni UV. Od momentu wprowadzenia do uprawy, gatunek ten wykazywał tendencję do rozprzestrzeniania się poza tereny, na które był wysiewany. Dzięki produkcji dużej liczby nasion i szybkim wzroście rozsiewał się z pól na ich obrzeża, rowy melioracyjne i nieużytki. W latach 90. ubiegłego wieku barszcz Sosnowskiego występował w Polsce nielicznie, notowany był w części północnej i południowo-wschodniej. Obecnie gatunek rośnie na terenie całej Polski. Na stronie internetowej: https://barszcz.edu.pl/, dostępna jest mapa stanowisk barszczy kaukaskich w Polsce. Widząc stanowisko barszczu, należy sprawdzić, czy jest już odnotowane w bazie, jeśli nie, można je zgłosić wykorzystując stworzoną do tego celu aplikację BuzzBee (dostępna ze sklepu Play). Wśród zadań w aplikacji, należy wybrać opcję „zgłoś występowanie barszczu Sosnowskiego” i postępować zgodnie z instrukcjami. Zarówno barszcz Sosnowskiego, jak i drugi gatunek rzadziej występujący w Polsce, barszcz Mantegazziego, stanowią ogromne zagrożenie dla rodzimej flory oraz zdrowia ludzi i zwierząt.

Barszcz Sosnowskiego wymieniony jest w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 września 2011 r.  w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym (poz. 1260). Oto pozostałe gatunki z powyższej listy: azolla drobna (Azolla filiculoides), moczarka delikatna (Elodea nuttallii), Spartina anglica, barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazzianum), bożodrzew gruczołowaty (Ailanthus altissima), grubosz Helmsa (Crassula helmsii), kolcolist zachodni (Ulex europaeus), kolczurka klapowana (Echinocystis lobata), niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera), niecierpek pomarańczowy (Impatiens capensis), rdestowiec czeski (Reynoutria x bohemica), rdestowiec japoński (Reynoutria japonica), rdestowiec sachaliński (Reynoutria sachalinensis), trojeść amerykańska (Asclepias syriaca), tulejnik amerykański (Lysichiton americanus).

 

logo unijne

 

Previous Aktualizacja zasad dofinansowania
logo-male2
ul. Rybaki Górne 8,
80-861 Gdańsk
NIP: 583-20-94-563
REGON: 220934198
Godziny otwarcia
od pon do pt w godz. 07:30 – 16:00

Nasza oferta

Zapisz się na newsletter!

Wyrażam zgodę na otrzymywanie drogą elektroniczną na wskazany przeze mnie adres email informacji handlowej w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną od promocja@wfos.gdansk.pl RODO

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku © 2022.