od poniedziałku do piątku w godz. 07:30 – 16:00

Już czas na przywrócenie mokradeł. Światowy Dzień Obszarów Wodno-Błotnych

Już czas na przywrócenie mokradeł. Światowy Dzień Obszarów Wodno-Błotnych

2 lutego przypada Światowy Dzień Mokradeł. Ustanowiony został po to, aby zwiększać świadomość społeczną w zakresie roli ekosystemowej obszarów wodno-błotnych. W tym roku obchody przebiegają pod hasłem: Już czas na przywrócenie mokradeł.  

– Tereny podmokłe mają zdolność magazynowania wody podczas wezbrań, natomiast w czasie suszy stopniowo uwalniają zgromadzoną w nich wodę. Są zatem cennym elementem środowiska w kontekście walki z powodziami i suszami. Zadbanie o optymalne retencjonowanie wody i przywracanie mokradeł może uratować nas od wielu potencjalnych katastrof. Działać jednak trzeba już teraz, zanim będzie za późno – stwierdził wiceminister infrastruktury Marek Gróbarczyk.

Światowy Dzień Mokradeł obchodzony jest w rocznicę podpisania Konwencji o obszarach wodno-błotnych. Konwencja Ramsarska to międzynarodowe porozumienie, które zostało  podpisane 2 lutego 1971 roku w irańskim mieście Ramsar nad Morzem Kaspijskim. Dotychczas traktat ratyfikowały 172 państwa, w tym Polska. Sygnatariusze wyznaczyli 2 372 obszary wodno-błotne o międzynarodowym znaczeniu. Wśród nich jest 19 polskich terytoriów, w tym m.in. Ujście Wisły i Słowiński Park Narodowy.

Rezerwat przyrody Białogóra zdj. archiwum WFOŚiGW w Gdansku

O mokradłach

Do obszarów wodno-błotnych zalicza się błota, torfowiska, bagna, zbiorniki wodne (sztuczne i naturalne), słonawy oraz wody morskie, których głębokość podczas odpływu nie przekracza sześciu metrów.

Konwencja Ramsarska uznaje te tereny oraz żyjące w nich gatunki za światowe bogactwo. Ich strata byłaby niepowetowana. Od istnienia mokradeł zależy los wielu rzadkich i zagrożonych wyginięciem roślin i zwierząt.

Znaczną część mokradeł stanowią torfowiska. Na świecie zajmują one powierzchnię około 400 milionów ha. W Polsce 1,4 miliona ha, czyli 4% powierzchni kraju.

Torfowiska przechowują dwa razy więcej węgla niż wszystkie lasy na Ziemi, przyczyniając się do ograniczania efektu cieplarnianego.

Mokradła zapobiegają erozji i degradacji gleb. Torfowiska funkcjonują jak „nerki” krajobrazu lub mała oczyszczalnia ścieków – filtrując wodę z opadów atmosferycznych, wód powierzchniowych i podziemnych zatrzymują zanieczyszczenia.

Mokradła to ekosystemy zagrożone. W XX wieku zanikła lub została zdegradowana ponad połowa obszarów wodno-błotnych na świecie. Główną przyczyną ich niszczenia jest eksploatacyjne podejście społeczeństw do gospodarowania zasobami przyrody: odwadnianie, osuszanie,  wydobywanie torfu. Znaczenie ma również niski stan świadomości ekologicznej społeczeństw, które często traktują te obszary jak nieużytki. Do pogorszenia stanu mokradeł przyczyniają się także zanieczyszczenia, inwazje gatunków obcych i zmiany klimatyczne.

Rezerwat przyrody Bagno Stawek zdj. archiwum WFOŚiGW w Gdańsku

Obszary wodno-błotne w województwie pomorskim

Województwo pomorskie jest regionem bogatym w jeziora, bagna i torfowiska. Wiele z nich zostało objętych różnymi formami ochrony, takimi jak park narodowy (Słowiński Park Narodowy, Park Narodowy „Bory Tucholskie”), Obszary Natura 2000 (np. Bagna Izbickie PLH 220001 i Bytowskie Jeziora Lobeliowe PLH 220005), rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe.

Powierzchnia województwa pomorskiego wynosi 18 310 km2, z czego rezerwaty przyrody zajmują około 0,4% powierzchni, przy czym tylko 0,15% to rezerwaty torfowiskowe i wodne (28 km2).

W powiecie bytowskim występuje największa w Polsce koncentracja torfowisk wysokich i przejściowych. Zajmują one powierzchnię 7 000 hektarów, co stanowi 6% krajowych zasobów. Torfowiska występują także w powiecie chojnickim, człuchowskim, kartuskim, lęborskim, puckim, słupskim i wejherowskim.

Rezerwaty przyrody chroniące mokradła to np.: torfowiska wysokie „Bielawa”, „Bagna Izbickie” i „Kurze Grzędy”, kompleks torfowisk alkaicznych „Bagno Stawek”, zaś łąki solniskowe występują w rezerwatach „Beka” i „Słone Łąki”. Zarastające jezioro z zespołem roślin bagiennych znajduje się w „Bocheńskim Błocie”, a śródleśne jezioro dystroficzne z torfowiskiem wysokim i stanowiskami rzadkich roślin w rezerwacie „Jezioro Turzycowe”.

Rezerwat przyrody Białogóra zdj. archiwum WFOŚiGW w Gdańsku

Rola Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku

WFOŚiGW w Gdańsku wspólnie z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Gdańsku realizuje projekt „Ochrona bioróżnorodności rezerwatów przyrody Pomorza”. W jego ramach prowadzona jest m.in. czynna ochrona torfowisk. Celem tych działań jest przywrócenie odpowiednich warunków hydrologicznych. Budowane są zastawki i zasypywane rowy melioracyjne, wykaszane łąki i mechowiska, usuwane drzewa i krzewy, które „zabierają” wodę z torfowisk. W rezerwatach przyrody „Dolina Kulawy”, „Bagno Stawek”, „Białogóra”, „Babnica” zamontowane zostały piezometry, czyli urządzenia do badania poziomu wód gruntowych. Wyniki pomiarów pozwolą określić, jakie działania należy podjąć, aby zachować odpowiednie warunki hydrologiczne w rezerwatach i chronić ich walory przyrodnicze.

Od wielu lat ze środków WFOŚiGW w Gdańsku, Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków realizuje  program odtwarzania słonaw nadmorskich i wilgotnych łąk w rezerwacie przyrody „Beka”. W jego ramach prowadzony jest ekstensywny wypas i koszenie. Dzięki tym działaniom udało się zahamować i ograniczyć ekspansję trzciny zarastającej rezerwat. 

Previous Środki z rezerwy celowej budżetu państwa
ul. Rybaki Górne 8,
80-861 Gdańsk
NIP: 583-20-94-563
REGON: 220934198
Godziny otwarcia
od pon do pt w godz. 07:30 – 16:00

Nasza oferta

Zapisz się na newsletter!

[FM_form id="1"]
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku © 2022.